Getto łódzkie i Łódź (1940 – 1944)

W 1939 roku największe miasto przemysłowe Polski – Łódź zostało zdobyte przez Niemców i włączone do III Rzeszy pod nazwą “Litzmannstadt”. W lutym 1940 roku powstało w nim getto Łódzkie (Litzmannstadt Ghetto), drugie według wielkości w Polsce. Na niewielkiej powierzchni w całkowitej izolacji znalazło się więcej niż 200 tysięcy ludzi.

Jak podaje Wikipedia, getto zostało stworzone jako tymczasowe miejsce stężenia niepożądanych elementów, ale przekształciło się w duży ośrodek przemysłowy, który pracował na potrzeby Wehrmachtu. Dzięki wysokiemu poziomowi wydajności pracy, który został osiągnięty w getcie oraz całkowitemu systemowi sterowania, jego likwidacja nastąpiła dopiero w sierpniu 1944 roku, kiedy ostatnich ocalałych mieszkańców wywieziono do Oświęcimia.

Główną masę ludności stanowili Żydzi, oprócz nich byli zamknięci, zgodnie z Wikipedią, Cyganie, komuniści, członkowie innych grup etnicznych i partii politycznych, a także kryminaliści.

 

 

 

 

 

 

Dzieci w getcie
0_c9c18_7b941d46_XL

 
Getto w Łodzi było rządzone przez administrację żydowską — judenratem, na czele którego stał Chaim Rumkowski. Judenrat pomagał również wysyłać ludzi do przymusowej pracy i jednocześnie organizował stworzenie warsztatów produkcyjnych w samym getcie.
 
0_c9c17_f50584be_XL

 
Ostatecznie został osiągnięty znaczny sukces, już w połowie 1942 roku pracowało 77% ludności getta, a we wrześniu tego samego roku getto zostało przekształcone w obóz pracy. Ponadto, pracowały zarówno dzieci, jak i ludzie starsi i chorzy, opłata była niska, a warunki pracy bardzo trudne.

 
0_c9c2e_892db087_XL

 
Jedzenie w getcie było ściśle normowane przez nazistów, osobie należało się nie więcej niż 1100 – 1400 kilokalorii na dzień. Przy czym białka zwierzęce (za wyjątkiem 0,25 litra mleka dziennie dla małych dzieci), świeże warzywa, owoce i jarzyny w ogóle nie były zapewniane. Rzeczywiste zużycie jedzenia w getcie było niższe od planowanego z powodu złego zaopatrzenia w czasie wojny.

 
Na jednym z podwórek Getta
0_c9c2d_7ecad172_XL

 
W getcie łódzkim został również założony system edukacji. Od września 1939 do końca 1941 roku działały szkoły. Próbowano zorganizować kolegium (1940), szkoły zawodowej (1941), działały kursy przekwalifikowania, organizowano kursy matematyki i języka jidysz w poszczególnych zakładach. Prowadzono nieformalne kształcenie dzieci. Judenrat, pomimo trudności tworzonych przez nazistów, potrafił stworzyć uporządkowany system opieki zdrowotnej, która obejmowała szpitale, stacje pogotowia ratunkowego, apteki, zorganizowaną pomoc dla kobiet, dzieci, chorych na cukrzycę oraz na gruźlicę.

 
Przepełniona ulica getta
0_c9c28_605912bc_XL

 
Transport w getcie
0_c9c19_e9614199_XL

 
Ludzie getta
0_c9c1a_9a2383b9_XL

 
Bałucki Rynek (Baluter Pierścień) – miejsce, w którym znajdowała się administracja niemiecka getta.
0_c9c1e_3e26a5b4_XL

 
Hans Biebow – jeden z kierowników niemieckiej administracji getta
0_c9c2f_9ee810d5_XL

Najpierw pomyślałem, że to Oskar Schindler.

 
Ten sam Hans Biebow.
0_c9c2c_b6659da2_XL

 
Wizyta Heinricha Himmlera w getcie łódzkim:
0_c9c1d_a1d5bb7_XL

 
Oni pilnowali getta
0_c9c31_a635bf1c_XL

 
Chaim Rumkowski przybył na dworzec by jechać do Auschwitz
0_c9c2b_59e86fc8_XL

 
Wysyłka
0_c9c29_cdcf0486_XL

 
Przez cały czas istnienia getta zginęło ponad 40 000 ludzi z głodu, najtrudniejszych warunków pracy, złej higieny. Spośród 204 tysięcy Żydów, którzy przeszli przez łódzkie getto, przeżyło tylko 10 tysięcy. Dane dotyczące więźniów innych narodowości nie są znane.

 
Natomiast za ogrodzeniami getto okupowana Łódź-Litzmannstadt prowadziła życie zwykłego środkowoeuropejskiego miasta ówczesnego czasu, i ten wyraźny kontrast potęguje tylko postrzeganie poprzednich zdjęć.

 
Centralna ulica Łodzi z katolicką katedrą św. Ducha:
0_c9c33_aac18a8f_XL

 
Po ulicach jeździły tramwaje.
0_c9c20_2eaa779a_XL

 
Przy okazji, Łódź była pierwszym miastem w Królestwie Polskim, gdzie pojawił się elektryczny tramwaj (1898)
0_c9c1f_3bf64d91_XL

 
Kolejny tramwaj:
0_c9c21_497696dd_XL

 
Dorożkarz:
0_c9c25_c49fc922_XL

 
Uliczna scena:
0_c9c23_2694b822_XL

 
W porównaniu z przeludnionym gettem Litsmanshtadt wygląda na puste miasto.
0_c9c26_4dfca545_XL

 
Użyte zdjęcia z różnych źródeł, na wszystkich zdjęciach wykonana jest korekcja kolorów.

Źródło: http://visualhistory.livejournal.com/144878.html

comments powered by HyperComments